Inzichten · krapte per vak
Wie je zoekt, werkt al. Krapte per vak, in cijfers.
Je zoekt een monteur of iemand voor de zorg. Je zet een vacature online. Er komt bijna niemand op af.
Dat ligt niet alleen aan jou. In techniek en zorg heeft meer dan de helft van de nieuwe vakmensen al een baas voor het diploma. Bij elektriciens is het 9 van de 10.
Ernaast zet ik steeds een vak waar het andersom is: grafisch vormgever. Daar kiest de baas. In jouw vak kiest de vakman.
Door Darryl Statie, gedragsontwerper
· 6 min lezen
9 van 10 nieuwe elektriciens hadden al een baas bij hun diploma.
Je haalt ze bij een ander weg, of je leidt ze zelf op.
DUO, mbo-diploma’s 2025 · leerde werkend (bbl)
In techniek en zorg heeft een starter binnen 2 weken werk
Een nieuwe installatiemonteur, verzorgende of verpleegkundige heeft vaak binnen een week een baan. Een nieuwe elektricien binnen twee weken. Wie van school komt, zoekt iets langer dan wie werkend leerde. Een vormgever zoekt 8–12 weken, een accountmanager 3–4 weken.
Zie je een goede starter? Wacht dan niet. Een ander wacht ook niet.
-
- Werkend leren< 1 week Eerste monteur woning (W)0,0% zonder werk na 1 jaar
-
- Werkend leren< 1 week Verzorgende IG0,2% zonder werk na 1 jaar
- School< 1 week Verzorgende IG1,2% zonder werk na 1 jaar
-
- Werkend leren< 1 week Mbo-verpleegkundige0,0% zonder werk na 1 jaar
- School< 1 week Mbo-verpleegkundige0,5% zonder werk na 1 jaar
- Hbo< 1 week Hbo-verpleegkunde0,8% zonder werk na 1 jaar
-
- Werkend leren< 1 week Eerste monteur mechatronica1,1% zonder werk na 1 jaar
- School± 1 week Eerste monteur mechatronica3,0% zonder werk na 1 jaar
Van school (bol) zoek je iets langer dan als je werkend leerde.
-
- Werkend leren< 1 week Eerste monteur elektrotechniek0,9% zonder werk na 1 jaar
- School± 2 weken Eerste monteur elektrotechniek6,4% zonder werk na 1 jaar
Van school (bol) zoek je langer dan als je werkend leerde. Ook hier kiezen werkgevers graag voor ervaring.
-
- School± 3 weken (Junior) accountmanager5,1% zonder werk na 1 jaar
- Hbo± 4 weken Commerciële economie3,7% zonder werk na 1 jaar
-
Na een jaar zoekt bijna 1 op 10 nog werk.
- School± 8 weken Mediavormgever9,5% zonder werk na 1 jaar
- Hbo± 12 weken Communication & Multimedia Design9,0% zonder werk na 1 jaar
- Hbo± 11 weken Vormgeving (kunstacademie)7,2% zonder werk na 1 jaar
Ook met een hbo-diploma zoek je 2 tot 3 maanden.
Elke stip is één opleiding: werkend leren, school of hbo. Tik op een vak voor de details.
Bron: ROA, Kerncijfers schoolverlatersonderzoeken 2025, 6 jaargangen samen, ongeveer 1 jaar na het diploma. ROA meet de zoektijd in maanden; hier omgerekend naar weken (1 maand = 4,3 weken). Werkloos = deel van wie werk zoekt of heeft, zonder baan.
Bekijk de cijfers
| Opleiding | Route | Maanden zoeken | Werkloos | Marge (95%) | In eigen vak | Ondervraagd |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Eerste monteur elektrotechniek (25332) | werkend leren (bbl) | 0,1 | 0,9% | 0,4–1,8% | 75% | 831 |
| Eerste monteur elektrotechniek (25332) | school (bol) | 0,5 | 6,4% | 3,1–12,9% | 68% | 102 |
| Eerste monteur woning (W) (25349) | werkend leren (bbl) | 0,1 | 0,0% | 0,0–0,8% | 75% | 496 |
| Eerste monteur mechatronica (25340) | werkend leren (bbl) | 0,1 | 1,1% | 0,4–2,9% | 73% | 346 |
| Eerste monteur mechatronica (25340) | school (bol) | 0,3 | 3,0% | 1,4–6,3% | 72% | 211 |
| Mbo-verpleegkundige (25655) | werkend leren (bbl) | 0,1 | 0,0% | 0,0–0,4% | 86% | 978 |
| Mbo-verpleegkundige (25655) | school (bol) | 0,1 | 0,5% | 0,2–1,5% | 85% | 566 |
| Hbo-verpleegkunde (34560) | hbo | 0,2 | 0,8% | 0,6–1,0% | 91% | 9.408 |
| Verzorgende IG (25491) | werkend leren (bbl) | 0,1 | 0,2% | 0,1–0,4% | 84% | 4.231 |
| Verzorgende IG (25491) | school (bol) | 0,1 | 1,2% | 0,8–1,9% | 84% | 1.513 |
| (Junior) accountmanager (25132) | school (bol) | 0,7 | 5,1% | 3,7–7,0% | 42% | 707 |
| Commerciële economie (34402) | hbo | 0,9 | 3,7% | 3,1–4,3% | 65% | 3.801 |
| Mediavormgever (25201) | school (bol) | 1,9 | 9,5% | 8,0–11,2% | 46% | 1.317 |
| Communication & Multimedia Design (34092) | hbo | 2,8 | 9,0% | 7,7–10,5% | 65% | 1.534 |
| Vormgeving (kunstacademie) (39111) | hbo | 2,5 | 7,2% | 6,0–8,6% | 50% | 1.529 |
Hoe kan dat zo snel? Ze hadden al een baas.
Bijna 9 van de 10 nieuwe elektriciens en installatiemonteurs leerden werkend (bbl). Ze werkten dus al bij een bedrijf toen ze hun diploma haalden. In de zorg is dat 5 tot 7 van de 10. Bij vormgevers is het niemand.
De starter die je zoekt, werkt al. Bij een ander, of bij jou als je zelf opleidt.
Bron: DUO, gediplomeerde mbo-studenten; 2025 is voorlopig. Tik of wijs een rij aan voor 2021–2025.
Bekijk de cijfers
| Opleiding | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|
| Installatiemonteur W (niveau 3 en 4) | 83% | 86% | 85% | 86% | 89% |
| Elektromonteur (niveau 3 en 4) | 82% | 81% | 86% | 85% | 86% |
| Verzorgende IG | 69% | 70% | 73% | 72% | 73% |
| Servicemonteur (mechatronica) | 62% | 59% | 62% | 60% | 68% |
| Mbo-verpleegkundige | 55% | 54% | 55% | 55% | 54% |
| Accountmanager (mbo) | 4% | 5% | 5% | 6% | 7% |
| Mediavormgever (mbo) | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% |
Voor elke nieuwe elektricien kwamen er 6,5 vacatures bij
In 2025 haalden 2.418 mensen hun diploma als elektricien. In hetzelfde jaar kwamen er 15.600 vacatures voor elektriciens bij. Bij verzorgenden is het 10,7 per diploma, bij verpleegkundigen 2,1. Bij vormgevers is het ongeveer 1 op 1.
Ook als je elke starter krijgt, kom je tekort. Je moet dus ook iemand overhalen die al werk heeft.
staat niet in deze grafiek.
Voor elke nieuwe elektricien
Voor elke nieuwe elektricien kwamen er in 2025 6,5 nieuwe vacatures bij: 2.418 diploma’s, 15.600 vacatures.
Per jaar · UWV meet dit sinds 2023
Een diploma is niet de enige weg: 3 op 10 elektriciens hebben precies dit diploma. De rest heeft mbo-2, vmbo, een ander techniekdiploma of geen diploma (ROA).
Bekijk de cijfers
| Beroep | Jaar | Nieuwe diploma’s | Nieuwe vacatures | Vacatures per diploma |
|---|---|---|---|---|
| Servicemonteur | 2023 | 1.012 | 26.350 | 26,0 |
| 2024 | 1.024 | 28.000 | 27,3 | |
| 2025 | 1.003 | 30.700 | 30,6 | |
| Verzorgende IG | 2023 | 6.522 | 34.250 | 5,3 |
| 2024 | 5.854 | 37.850 | 6,5 | |
| 2025 | 4.368 | 46.800 | 10,7 | |
| Installatiemonteur | 2023 | 1.142 | 9.700 | 8,5 |
| 2024 | 1.244 | 9.350 | 7,5 | |
| 2025 | 1.303 | 10.900 | 8,4 | |
| Elektricien | 2023 | 2.380 | 17.300 | 7,3 |
| 2024 | 2.491 | 15.500 | 6,2 | |
| 2025 | 2.418 | 15.600 | 6,5 | |
| Verpleegkundige | 2023 | 11.250 | 26.600 | 2,4 |
| 2024 | 11.690 | 22.050 | 1,9 | |
| 2025 | 11.960 | 25.100 | 2,1 | |
| Grafisch vormgever | 2023 | 4.606 | 4.600 | 1,0 |
| 2024 | 4.762 | 4.400 | 0,9 | |
| 2025 | 4.564 | 4.600 | 1,0 |
Nieuwe vacatures tellen ook mensen die van baan wisselen. Een diploma is dus niet de enige manier om ze te vullen. Bronnen: diploma’s van DUO en CBS; nieuwe vacatures van UWV. 2025 is voorlopig.
Hoe krap is jouw vak in Brabant?
UWV telt hoeveel vacatures er open staan voor elke persoon die kort in de WW zit. Vanaf 4 heet een vak zeer krap. Monteurs zitten in Brabant op 9 tot 16 of meer. Meer dan 16 meet UWV niet. In de zorg is het in Brabant iets minder krap dan landelijk, maar bijna overal nog zeer krap.
In jouw vak zoeken de banen de mensen. Niet andersom.
- Gemiddeld (0,67–1,5)
- Krap (1,5–4)
- Zeer krap (4 of meer)
| Beroep | Nederland | Midden-Br. | West-Br. | Zuidoost-Br. | Noordoost-Br. |
|---|---|---|---|---|---|
| ElektricienElektriciens en elektronicamonteurs | 9,3 (zeer krap) | 14,3 (zeer krap) | 9,4 (zeer krap) | 16+ (zeer krap) | 16+ (zeer krap) |
| InstallatiemonteurLoodgieters en pijpfitters | 14,7 (zeer krap) | 15,0 (zeer krap) | 11,9 (zeer krap) | 16+ (zeer krap) | 14,8 (zeer krap) |
| ServicemonteurMachinemonteurs | 10,6 (zeer krap) | 14,5 (zeer krap) | 9,0 (zeer krap) | 11,0 (zeer krap) | 13,4 (zeer krap) |
| Verpleegkundige (mbo)Verpleegkundigen (mbo) | 6,6 (zeer krap) | 3,4 (krap) | 5,2 (zeer krap) | 6,0 (zeer krap) | 4,0 (zeer krap) |
| VerzorgendeVerzorgenden | 8,9 (zeer krap) | 4,3 (zeer krap) | 5,8 (zeer krap) | 8,1 (zeer krap) | 8,3 (zeer krap) |
| AccountmanagerVertegenwoordigers en inkopers | 2,5 (krap) | 1,3 (gemiddeld) | 1,4 (gemiddeld) | 4,1 (zeer krap) | 1,8 (krap) |
| Grafisch vormgeverGrafisch vormgevers en productontwerpers | Niet gemeten: 44% werkt als zzp’er en heeft geen WW. UWV noemt het wel een beroep met weinig kans op werk (juni 2026). | ||||
Bron: UWV, Spanningsindicator, 2e kwartaal 2026; UWV, Kansarme beroepen (juni 2026). UWV telt alleen mensen met WW, dus zzp’ers, zij-instromers en schoolverlaters niet. Lees de volgorde, niet het precieze getal. Hbo-verpleegkundigen (gespecialiseerd) staan landelijk op 16+.
De markt koelt af, maar niet in jouw vak
Misschien las je dat het makkelijker wordt. Voor heel Nederland klopt dat: er zijn nu 95 vacatures op elke 100 werklozen. In 2022 waren het er 142. Maar dat is een gemiddelde van alle vakken. Monteurs en zorg zijn nog steeds zeer krap.
Wachten tot het vanzelf beter wordt, werkt niet.
Van eind 2021 tot de zomer van 2025 waren er meer vacatures dan werklozen. Nu zijn het er iets minder: 95 op elke 100 werklozen. In 2015 waren het er 17.
Bron: CBS, seizoengecorrigeerd. 2015 zelf berekend uit CBS StatLine 80474ned en 80590ned. 2026 is voorlopig.
Bekijk de cijfers
| Jaar | K1 | K2 | K3 | K4 |
|---|---|---|---|---|
| 2015 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 2016 | 22 | 23 | 26 | 28 |
| 2017 | 32 | 36 | 40 | 45 |
| 2018 | 50 | 54 | 57 | 60 |
| 2019 | 66 | 68 | 66 | 67 |
| 2020 | 56 | 43 | 41 | 45 |
| 2021 | 56 | 78 | 93 | 106 |
| 2022 | 134 | 142 | 120 | 122 |
| 2023 | 121 | 121 | 113 | 114 |
| 2024 | 110 | 108 | 106 | 108 |
| 2025 | 101 | 101 | 97 | 94 |
| 2026 | 91 | 95 | – | – |
Werf niet zoals een bekend bedrijf
Bekende bedrijven krijgen meer sollicitanten. Dat bleek uit onderzoek in de VS. Mensen willen er zelfs minder voor verdienen. Zo’n bedrijf heeft dus een rij voor de deur.
Met een rij kun je streng zijn. Je vraagt drie jaar ervaring, een cv en een brief. Je belt pas na een week terug. Haakt er iemand af? Dan staat de volgende al klaar.
In jouw vak staat er geen rij. Dat zag je hierboven: de vakman kiest, niet jij. Wat bij een bekend bedrijf werkt, kost jou dus sollicitanten. Van de werkgevers met moeilijk te vullen vacatures krijgt 87% te weinig reacties (UWV). Doe het bekende bedrijf niet na. Maak het de vakman makkelijk.
Wat wel werkt in een krap vak
- Maak de eerste stap kort. Wie afhaakt, doet dat vooral in het begin. Vraag eerst alleen wat je nodig hebt om te bellen.
- Reageer snel. Een sneller aanbod krijgt vaker een ja. Wachten voelt voor een sollicitant als een slecht teken.
- Vertel eerlijk hoe het werk is. Ook wat zwaar is. Dan blijven nieuwe mensen vaker.
- Zet het loon erin, als het goed is. Een goed loon trekt mensen. Een laag loon noemen kan ze juist wegjagen.
- Leid zelf op. Bijna 9 van de 10 nieuwe elektro- en installatiemonteurs leerden werkend, bij een leerbedrijf. Wil je die starters? Wees dan zelf dat leerbedrijf.
Onderzoek: Turban & Cable 2003 en Collins & Han 2004 (bekende bedrijven); Hardy e.a. 2017 (afhaken); Becker e.a. 2010 (snel aanbod); Earnest e.a. 2011 (eerlijk beeld); Belot e.a. 2022, Banfi & Villena-Roldán 2019 en Balgova e.a. 2025 (loon); UWV Werkgeversonderzoek 2025.
In een krap vak telt elke sollicitant
Haakt er iemand halverwege af, dan ben je hem kwijt. In de gratis Afhaakcheck laat ik zien waar dat bij jou gebeurt.
(gratis: je ziet waar sollicitanten afhaken)
Vragen over krapte per vak
Hoe groot is het tekort aan elektriciens?
Groot. UWV telt 9,3 open vacatures per elektricien die kort in de WW zit (2e kwartaal 2026). Vanaf 4 heet dat zeer krap. In delen van Brabant is het 16+. In 2025 kwamen er 15.600 vacatures voor elektriciens bij, tegenover 2.418 nieuwe diploma’s.
Hoeveel monteurs halen elk jaar hun diploma?
In 2025 haalden 2.418 mensen een mbo-diploma als elektromonteur, 1.303 als installatiemonteur en 1.003 als servicemonteur (DUO, niveau 3 en 4, voorlopig). Bij elektro- en installatiemonteurs deed bijna 9 van de 10 dat werkend (bbl).
Hoe snel vindt een starter in de techniek werk?
Meestal binnen 1 à 2 weken. Wie werkend leerde (bbl), heeft vaak meteen werk. Wie van school komt, zoekt iets langer. Een nieuwe vormgever zoekt 8–12 weken. Bron: ROA, schoolverlaters 2019–2024.
Wat is bbl, en waarom maakt het uit als je personeel zoekt?
Bbl is werkend leren: je werkt bij een erkend leerbedrijf en gaat daarnaast naar school. Bij elektromonteurs en installatiemonteurs leerde bijna 9 van de 10 nieuwe vakmensen zo (DUO, 2025). Zij hebben hun baas dus al bij hun diploma. Wil je die starters, dan moet je zelf dat leerbedrijf zijn.
Is er ook een tekort in de zorg?
Ja. UWV telt 8,9 open vacatures per verzorgende en 6,6 per mbo-verpleegkundige in de WW (2e kwartaal 2026). Voor elke nieuwe verzorgende IG kwamen er in 2025 10,7 vacatures bij.
Wordt het makkelijker nu de arbeidsmarkt afkoelt?
In heel Nederland een beetje: nu 95 vacatures per 100 werklozen, tegen 142 in 2022 (CBS). Maar in techniek en zorg blijft het zeer krap. Wachten tot het vanzelf beter wordt, helpt daar niet.
Wat meet de spanningsindicator van UWV?
Hoeveel vacatures er open staan per persoon die korter dan een half jaar WW heeft. Vanaf 1,5 heet een vak krap, vanaf 4 zeer krap. UWV telt geen zzp’ers, zij-instromers of schoolverlaters. Lees dus vooral de volgorde van de vakken, niet het precieze getal.
Hoe ik dit heb gemeten
- Starters: het schoolverlatersonderzoek van ROA. Ongeveer een jaar na het diploma, gemiddeld over 6 jaargangen (2019–2024). Werkloos = het deel van wie werk zoekt of heeft, zonder baan.
- Voor verzorgenden en servicemonteurs schreef ik eerst op wat ik verwachtte. Pas daarna keek ik naar de cijfers. Het klopte voor alle 9 opleidingen waarvan ROA cijfers heeft.
- Werkend leren (bbl): DUO, mbo-diploma’s niveau 3 en 4. 2025 is voorlopig.
- Diploma’s tegenover vacatures: DUO en CBS tegenover nieuwe vacatures van UWV, vanaf 2023. Nieuwe vacatures tellen ook mensen die van baan wisselen.
- Krapte per vak: de spanningsindicator van UWV. UWV telt alleen mensen met WW, dus geen zzp’ers, zij-instromers of schoolverlaters. Lees vooral de volgorde.
- In een eerdere versie stond een eigen telling van 153 vacatures. Die was te klein en kwam van verschillende sites, dus ik heb hem eruit gehaald.
Wat ik nog meet
Vragen vacatures in jouw vak te veel ervaring? Dat meet ik tot december. Elke werkdag lees ik nieuwe vacatures per vak, met regels die ik vooraf vastlegde. De uitkomst zet ik hier. Ook als die tegenvalt.
Bronnen
- ROA, Kerncijfers schoolverlatersonderzoeken 2025 en Arbeidsmarktinformatie tot 2030 (dataset)
- DUO, Gediplomeerde mbo-studenten 2021–2025
- DUO, Afgestudeerden hbo
- CBS AZW, Gediplomeerden mbo en hbo (24104NED, 24109NED)
- UWV, Vacaturemarkt: ontstane vacatures per beroepsgroep
- UWV, Dashboard Spanningsindicator (2e kwartaal 2026)
- UWV, Uitleg methodiek Spanningsindicator (december 2025)
- UWV, Kansarme beroepen (22 juni 2026)
- UWV, Werkgeversonderzoek 2025
- CBS, Werkloosheid gedaald in tweede kwartaal 2026 (30 juli 2026)